نصاب
نصاب درسی پوهنځی ستوماتولوژی پوهنتون ملی مطابق با استندردهای عصری اکادمیک و روشهای معاصر آموزش طب دندان طراحی گردیده است. پروگرام DMD (Doctor of Dental Medicine) یک پروگرام جامع پنجساله اکادمیک میباشد که شامل ۱۰ سمستر درسی بوده و پس از آن یک سال کامل ستاژ (Clinical Internship / House Job) تطبیق میگردد.
این نصاب بهگونه منظم و تدریجی طراحی شده است تا دانش علمی، مهارتهای عملی، ظرفیتهای کلینیکی، اخلاق مسلکی، و تواناییهای تحقیقی محصلین را توسعه دهد. نصاب، علوم طبی اساسی، آموزشهای پاراکلینیک، و تریننگهای پیشرفته کلینیکی طب دندان را باهم مدغم ساخته تا محصلین برای فعالیتهای مسلکی و تخصصی در بخش ستوماتولوژی آماده گردند. این پروگرام شامل لکچرها، جلسات لابراتواری، نمایش های عملی، آموزشهای کلینیکی، سیمینارها، بحثهای مبتنی بر واقعات و کیس ها، و فعالیتهای اجتماعی میباشد تا یک تجربه آموزشی همهجانبه را برای محصلین فراهم سازد.
ساختار نصاب درسی
نصاب درسی به سه مرحله اساسی آموزشی تقسیم گردیده است:
- مرحله علوم طبی اساسی
- مرحله علوم پاراکلینیکی
- مرحله علوم کلینیکی طب دندان
هر سمستر بهگونه تدریجی طراحی شده تا درک محصلین از طب دندان و خدمات صحی را تقویت نماید.
سال اول (سمستر اول و دوم)
سال اول بیشتر بر علوم اساسی و مضامین ابتدایی طبی تمرکز دارد که زیربنای علمی لازم را برای آموزش طب دندان فراهم میسازد. محصلین در این مرحله دانش اساسی علوم طبیعی، علوم طبی، مهارتهای ارتباطی، و کمپیوتر را فرا میگیرند.
مضامین شامل
سمستر اول
- فزیک
- کیمیا
- بیولوژی
- زبانهای خارجی
- کمپیوتر
- ثقافت اسلامی
- کمکهای اولیه
- بیوفزیک
سمستر دوم
- اناتومی
- هستولوژی
- بیولوژی حجرهای و مالیکولی
- زبانهای خارجی
- کمپیوتر
- ثقافت اسلامی
- کیمیای عضوی
در این مرحله، محصلین با ساختار و وظایف بدن انسان، اصول علمی، مهارتهای لابراتواری، و مفاهیم اساسی خدمات صحی آشنا میشوند.
سال دوم (سمستر سوم و چهارم)
در سال دوم، محصلین با علوم اساسی دهن و مضامین پاراکلینیکی آشنا میشوند که دانش ابتدایی را با تطبیقات طب دندان وصل میسازد.
مضامین شامل
سمستر سوم
- اناتومی
- هستولوژی
- پتالوژی عمومی
- مایکروبیولوژی و پرازیتولوژی
- فزیولوژی
- بیوشیمی
- ایمونولوژی
- ثقافت اسلامی
سمستر چهارم
- بیوشیمی
- مایکروبیولوژی و پرازیتولوژی
- پتالوژی دهن
- مواد دندانی
- پروتیزهای دندانی I
- فزیولوژی
- اخلاق طبی
- اناتومی
- ثقافت اسلامی
در این مرحله، محصلین مهارتهای لابراتواری و تحلیلی خود را تقویت نموده و با انساج دهن، پروسههای امراض، کنترول انتان، مواد دندانی، و مسئولیتهای اخلاقی در طب دندان آشنا میشوند.
سال سوم (سمستر پنجم و ششم)
سال سوم مرحله انتقال از آموزشهای پریکلینیکی به علوم کلینیکی میباشد. محصلین در کنار آموزش مضامین طبی و دندانی، وارد آموزشهای عملی و کلینیکی نیز میشوند.
مضامین شامل
سمستر پنجم
- فزیولوژی دهن
- پروتیزهای دندانی II
- فارمکولوژی
- طب داخله
- جراحی عمومی
- طب دندان ترمیمی
- ایمونولوژی
- ثقافت اسلامی
سمستر ششم
- پروتیزهای دندانی III
- فارمکولوژی دندانی
- طب دندان ترمیمی II
- صحت عامه
- طب داخله II
- جراحی عمومی
- جراحی دهن، وجه و فک I
- عقلی و عصبی
- ثقافت اسلامی
این مرحله بیشتر بر آموزشهای عملی، تشخیص، طرح تداوی، تطبیقات ادویه، پروسیجرهای ترمیمی، و مدیریت مریضان تمرکز دارد.
سال چهارم (سمستر هفتم و هشتم)
سال چهارم شامل آموزشهای پیشرفته کلینیکی و آموزش چندرشتهای طب دندان از طریق مراقبت مستقیم مریضان و مضامین تخصصی میباشد.
مضامین شامل
سمستر هفتم
- پروتیزهای دندانی
- طب دندان
- ستوماتولوژی اطفال
- طب عمومی
- جراحی عمومی
- جراحی دهن، وجه و فک
- یورولوژی و جراحی اعصاب
- ثقافت اسلامی
سمستر هشتم
- پروتیزهای دندانی
- طب دندان
- ستوماتولوژی اطفال
- صحت عامه
- امراض ساری و توبرکلوز
- نورولوژی
- جراحی دهن، وجه و فک
- گوش، گلو و بینی (ENT)
- رادیولوژی و تصویربرداری
- ثقافت اسلامی
محصلین در این مرحله بهصورت فعال در پروسیجرهای کلینیکی، ارزیابی مریضان، تداویهای ترمیمی، جراحیهای دهن، و مدیریت چندرشتهای خدمات صحی اشتراک میکنند.
سال پنجم (سمستر نهم و دهم)
سال نهایی اکادمیک به آموزشهای پیشرفته کلینیکی، مضامین تخصصی، و مدیریت جامع مریضان اختصاص داده شده است.
مضامین شامل
سمستر نهم
- پروتیزهای دندانی
- طب دندان
- ستوماتولوژی اطفال
- حفظالصحه دهن
- طب عدلی
- پریودنتولوژی
- جراحی دهن، وجه و فک
- اورتودنسی
- چشم
سمستر دهم
- پروتیزهای دندانی
- صحت عامه
- جراحی اطفال
- تروماتولوژی
- علوم رفتاری
- پریودنتولوژی
- نسایی ولادی
- اورتودنسی
این مرحله محصلین را برای فعالیت مستقل کلینیکی آماده میسازد و توانایی تصمیمگیری کلینیکی، اخلاق مسلکی، ارتباط با مریض، و پروسیجرهای پیشرفته تداوی را تقویت میکند.
ستاژ کلینیکی (House Job)
پس از تکمیل موفقانه نصاب پنجساله اکادمیک، محصلین مکلف به سپری نمودن یک سال کامل ستاژ (House Job) میباشند که در مجموع ۴۸ هفته را در بر میگیرد. این مرحله، آخرین و مهمترین بخش آموزشهای مسلکی و کلینیکی در پروگرام DMD محسوب میشود.
ستاژ بیشتر شامل مضامین و تخصصهای اساسی دیپارتمنت علوم کلینیکی بوده و تمرکز خاص بر بخشهای مرتبط با ستوماتولوژی دارد. در این مدت، فارغان تحت نظارت متخصصین و اعضای کادر علمی در شفاخانهها، کلینیکهای دندان، و مراکز صحی همکار فعالیت نموده و تجربه عملی پیشرفته در بخش مراقبت مریضان، تشخیص، طرح تداوی، و مدیریت کلینیکی به دست میآورند.
این ستاژ شامل آموزشهای عملی در بخشهای ذیل میباشد:
- جراحی دهن، وجه و فک
- پروتیزهای دندانی
- طب دندان ترمیمی
- اندودنتیکس
- پریودنتولوژی
- اورتودنسی
- ستوماتولوژی اطفال
- تشخیص امراض دهن و طرح تداوی
- نسخه نویسی
- داخله عمومی
- جراحی عمومی
- گوش، ګلو و بینی
در جریان این پروگرام ۴۸ هفتهای، انترنها بهگونه فعال در پروسیجرهای کلینیکی، تداویهای ترمیمی، مدیریت جراحی، مراقبتهای عاجل، کنترول انتان، و مدیریت چندرشتهای مریضان اشتراک میکنند. هدف این پروگرام تقویت ظرفیتهای کلینیکی، اخلاق مسلکی، مهارتهای ارتباطی، و توانایی تصمیمگیری مستقل میباشد.
ستاژ کلینیکی بهعنوان پل ارتباطی میان آموزش اکادمیک و فعالیت مسلکی عمل میکند و تضمین مینماید که فارغان پوهنځی ستوماتولوژی پوهنتون ملی برای ارائه خدمات باکیفیت صحی دهن و دندان مطابق با استندردهای ملی و بینالمللی کاملاً آماده باشند.
روش آموزشی و محیط یادگیری
پوهنځی ستوماتولوژی بر آموزش محصلمحور و مبتنی بر شواهد تأکید دارد که از طریق روشهای ذیل تطبیق میگردد:
- لکچرها و سیمینارهای تعاملی
- جلسات عملی لابراتواری
- نمایش های کلینیکی و آموزش Chairside
- روشهای آموزشی مبتنی بر واقعات و شواهد و حل مشکلات
- تحقیقات و فعالیتهای علمی
- منابع دیجیتلی آموزشی و سیستمهای آموزش الکترونیکی
- ورکشاپها و برنامههای انکشاف مسلکی
نصاب درسی بهگونه دوامدار مورد بازبینی و بهروزرسانی قرار میگیرد تا با استندردهای ملی و بینالمللی آموزش طب دندان و خدمات صحی هماهنگ باقی بماند.