د شکر ناروغۍ لرونکو ناروغانو کې د ایسکیمیک زړه ناروغۍ توصیفي څېړنه
كليدي ټکی: اختلاطات، د شکر ناروغی،د زړه اسکیمیک ناروغی ،د پیښو کچه
هدایت الله ستانکزی
لنډیز
د نړۍ په کچه د مړینې او ناروغۍ تر ټولو لوی لامل د زړه د شریانونو ناروغي (Coronary Artery Disease) ده. دایسکیمیک د زړه ناروغي (Ischemic Heart Disease - IHD) د شکرې (Diabetes Mellitus - DM) له مهمو پیچلتیاوو څخه ده. دا څېړنه د کابل په عليآباد تدریسي روغتون کې له اکتوبر ۲۰۲۳ څخه تر مارچ ۲۰۲۴ پورې د روغتون پر بنسټ ترسره شوې یوه عرضي (cross-sectional) توصیفي مطالعه وه. په ټولیز ډول ۲۲۳ د شکرې ناروغانو په دې څېړنه کې برخه اخیستې وه چې د ګډونوالو منځنی عمر ۵۸.۲ ± ۱۳.۶ کاله و. له ګډونوالو څخه ۱۵۹ کسان (۷۱.۳٪) نارینه او ۶۴ کسان (۲۸.۷٪) ښځې وې. د دغو ناروغانو له ډلې ۱۴ تنه (۶.۲۷٪) د نوعې لومړۍ شکرې (Type 1 Diabetes - T1DM) درلودونکي وو، او ۲۰۹ تنه (۹۳.۷۲٪) د نوعې دوهمې شکرې (Type 2 Diabetes - T2DM) درلودونکي وو. ثابت انجاینه (Stable Angina) په ۶.۹٪ ناروغانو کې، او بېثباته انجاینه (Unstable Angina) په ۲۹.۳٪ ناروغانو کې وموندل شوه. د STEMIپه ۴۴.۸٪ ناروغانو او NSTEMI په ۱۵.۵٪ ناروغانو کې تشخیص شوې وه. د ایسکیمیک د زړه ناروغۍ مخینه په ۲۹ ناروغانو (۵۰٪) کې موجوده وه، لوړ فشار (Hypertension) په ۳۷.۹٪ ناروغانو کې، او ۳۳ ناروغان (۵۶.۹٪) سګرټ څکونکي وو. همدارنګه ۲۴.۱٪ ناروغانو د وینې د غوړو ګډوډي (Dyslipidemia) درلوده، ۷۷.۶٪ د رواني-ټولنیز فشار (Psychosocial Stress) لاندې وو، او یوازې ۲۴ ناروغان (۱۰.۷۹٪) فزیکي فعالیت لرونکي وو. د څېړنې موندنې ښيي چې شاوخوا یوه څلورمه برخه د شکرې ناروغان د ایسکیمیک د زړه ناروغۍ له ستونزې سره مخ دي.
