مطالعهی مقایسوی استراتژیهای بینالمللی مدیریت مصرف ادویه در پرتو نیازها و چالشهای سیستم صحی افغانستان
کلمههای کلیدی: آموزش عامه، ادویه، سیستم صحی، سیاستگذاری صحی، ، نظارت دوایی، مصرف معقول ، مقاومت دوايی، مدیریت مصرف ادویه
احمدالله خلیلي
خلاصه
در افغانستان، مصرف ادویه از محدودهی طبی فراتر رفته و به یکی از چالشهای مهم اجتماعی و مدیریتی سیستم صحی بدل شده است. نبود سیاستگذاری پایدار، ضعف نظارت و آگاهی محدود مردم از مصرف درست ادویه، زمینهساز اتلاف منبعها و افزایش مقاومت دوايی گردیده است. در این میان، سوال بنیادین این تحقیق این است که کدام رویکردها و تجربههای جهانی در مدیریت مصرف ادویه میتواند با وضعیت افغانستان سازگار بوده و به بهبود کارایی سیستم صحی کشور کمک کند؟ برای جواب به این سوال، تحقیق حاضر با روش تحلیلی–مقایسوی انجام شده و در آن سیاستها، ساختارها و تجربههای کشورهای دارای سیستم صحی پیشرفته و نیز کشورهای با منبعهای محدود مورد تحلیل قرار گرفته است. یافتهها نشان میدهد که نظامهایی که میان سه رکن کلیدی، سیاستگذاری دولتی مؤثر، آموزش دوامدار عامه و نظارت منظم بر زنجیرهی ادویه همآهنگی ایجاد کردهاند، در کاهش مصرف غیرمنطقی دواها موفقتر بودهاند. برعکس، کشورهایی که این عناصر را پراگنده و مقطعی تطبیق کردهاند، هنوز با مشکلهایی مشابه افغانستان روبهرو اند. در پرتو این تحلیل، تحقیق حاضر طرح یک چارچوب بومی سهمرحلهای را پیشنهاد میکند که بر پایه ظرفیتهای داخلی، میتواند زمینهی مصرف معقول ادویه، کاهش مقاومت دوايی و ارتقای اعتماد عمومی به سیستم صحی افغانستان را فراهم سازد.
