دانش، نگرش و کاربرد معقول دوا میان محصلان پوهنتونهای شهر هرات
کلمات کلیدی: افغانستان، استفادهی معقول ادویه، دانش، نگرش، خوددرمانی، عمل، محصلان پوهنتون
علی رحیمی
خلاصه
استفادهی معقول از ادویهها برای سودمندسازی اثربخشی ادویه، کاهش عارضههای جانبی و کاهش مقاومت میکروبی ضروریست. با وجود اهمیت آن، سوی استفاده از ادویه همچنان یک نگرانی جهانی؛ بهویژه در شرایط کممنبع مانند افغانستان است. این مطالعه به ارزیابی دانش، نگرشها و رفتارها (KAP) در مورد استفادهی معقول ادویه در میان محصلان پوهنتونهای شهر هرات پرداخته است. یک مطالعه توصیفی مقطعی از اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۴ انجام شد که محصلان پوهنتونهای هرات و جامی را هدف قرار داد. با استفاده از روش نمونهگیری آسان، در مجموع ۴۴۵ محصل در این مطالعه شرکت کردند. دادهها از طریق یک پرسشنامه آنلاین ساختاریافته و خوداداره شده که توسط نویسندگان طراحی و اعتبارسنجی شده بود، جمعآوری شد تا معلومات دیموګرافیک و دانش، نگرش و کاربرد معقول ادویهها را ارزیابی کند. از آمار توصیفی و آزمون کایاسکوئر برای تحلیل دادهها استفاده شد و سطح معنیداری در p <0.005 تعیین شد. از میان ۴۴۵ پاسخدهنده، ۶۹.۹٪ آگاهی از استفادهی معقول ادویه را نشان دادند و ۸۵.۲٪ خطرهای مقاومت آنتیبیوتیکی را شناختند. با این حال، ۵۳.۳٪ گزارش کردند که به خوددرمانی با آنتیبیوتیکها پرداختهاند و ۳۰.۳٪ ادویهها را از منبعهای غیرمجاز خریداری کردهاند که نشاندهندهی فاصله بین دانش و عمل واقعیست. اگرچه متغیرهای جمعیتشناختی، از جمله وضعیت مسکن، ارتباط معناداری با نمرههای این مطالعه نداشتند، محصلانی که در کنار خانواده زندگی میکنند، رفتارهای مصؤنتر از خود نشان دادند که ممکن است منعکسکنندهی نظارت بیشتر و دسترسی به دواخانه های معتبر باشد. با وجود آگاهی بالا و نگرشهای مثبت نسبت به استفادهی معقول ادویه، خلاها در عمل، بهویژه در مورد خوددرمانی، وجود دارد. مداخلههای آموزشی هدفمند برای پرکردن این خلاها و بهبود استفادهی معقول از ادویهها در میان محصلان پوهنتون در افغانستان ضروریست.
