بررسی حکم احتکار دوا و ضررهای آن در فقه اسلامی
کلمههای کلیدی: احتکار دوا، احتکار، محتکر، عدم عرضه دوا
محمدایوب اواب
خلاصه
مسالهی احتکار دوا که با هدف فروش دوا با قیمت بالا یا آسیب رساندن به جامعه انجام میشود، با توجه به نقش حیاتی و ارتباط مستقیم دوا با صحت افراد، موضوعی قابل توجه است. افزایش نیاز عمومی به دارو، ضرورت دارد تا این موضوع بهطور ویژه بررسی شود. با این حال، تاکنون تحقیقی مستقل در مورد بعدها و ملاحظههای شرعی احتکار دوا در افغانسان به زبانهای رسمی انجام نشده است و اینکه حکم شرعی احتکار دارو در زمان حاضر، با توجه به نیازهای عمومی چیست، نیاز به بررسی دارد. فرض براین است که احتکار دوا از نظر شرعی حرام بوده به ضرر جان و صحیت انسانها تمام میشود و با مقصدهای شریعت در تعارض است. هدف تحقیق روشن ساختن اهمیت دوا در زندگی معاصر، بررسی مصداقهای احتکار دوا در وضعیت نوین و بیان رأی فقهی نسبت به آن است. این تحقیق از نظر هدف، از نوع کاربردی و از نظر روش، توصیفی- تحلیلیست. برای جمعآوری معلومات، از روشهای مرور سندها و کتابخانهای استفاده شده و تجزیه و تحلیل معلومات برگرفته از آیتهای قرآنی، روایتها و متنهای فقهی، به صورت کیفی بر اساس نتیجهگیری محققان انجام شده است. یافتههای این تحقیق نشان میدهند که اساس و ملاک در ممنوعیت شرعی احتکار، نیاز افراد به مال انبار شده است. انبارسازی عام بوده عرضه دواهای مورد ضرورت را نیز در برمیگیرد. بنابراین، مالک دوا مؤظف به عرضه و توزیع آن است و در صورت عدم انجام این وظیفه، رئیس دولت اسلامی به نمایندگی از او این کار را انجام خواهد داد.
