بررسی تحلیلی وضعیت مصرف، آگاهی و نگرش نسبت به مصرف خودسرانه متممها و اثرهای آن بر صحت ورزشکاران پرورش اندام در افغانستان
کلمههای کلیدی: پرورش اندام، خودسرانه، ورزشکارصحی، متممها
رومل اکبری
خلاصه
هدف این تحقیق، بررسی وضعیت و الگوی مصرف خودسرانه متممها، سطح آگاهی و نگرش ورزشکاران پرورش اندام و پیآمدهای جسمی، روانی و اجتماعی ناشی از آن است. همچنین، به تحلیل عوامل مؤثر بر مصرف مکملها میان ورزشکاران پرورش اندام در افغانستان پرداخته است. این تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی و بهصورت مقطعی انجام شد. ابزار جمع آوری معلومات، پرسشنامهای محققساخته با تأیید روایی صوری و محتوایی بود که در میان ۳۶۰ ورزشکار پرورش اندام از ولایتهای مختلف افغانستان توزیع گردید. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار آماریSPSS نسخه 26 و استفاده از روشهای آمار توصیفی و ضریب همبستگی پیرسن صورت گرفت. نتایج نشان داد که در حدود ۷۰ فیصد از پاسخدهنده گان سابقه مصرف حداقل یک نوع متمم را داشتهاند. پروتین وی و کراتین به ترتیب رایجترین متممهای مصرفی بودند. تنها ۱۷.۵ در صد پیش از مصرف با داکتر یا متخصص مشورت کرده بودند. عاملهای محیطی مانند توصیه مربیان، دوستان، و تبلیغات، نقش برجستهی درتمایل به مصرف داشتند. در بین پیآمدهای برجستهتر، مشکلات مانند بیخوابی، درد گرده، ازدیاد ضربان قلب، و نیز وابستگی روانی، گزارش شده است. همچنان، همبستگی منفی معناداری بین سطح آگاهی و شدت پیآمدهای جسمی مشاهده شد(r = -0.42). نگرش مثبت به مکملها و فشار اجتماعی نیز با افزایش مصرف رابطه مستقیم داشتند. این وضعیت، لزوم اجرای برنامههای آموزشی منسجم، اگاهیسازی مبتنی بر شواهد، تقویت مشاوره صحی پیش از مصرف، و تدوین سیاستهای نظارتی دقیق بر عرضه و تبلیغ متممها ضروری میباشد.
