بررسی تاثیر مدیریت زنجیرهی تامین ادویه بر کیفیت آن در افغانستان
کلمههای کلیدی: افغانستان، تیکنالوژي معلوماتی، کیفیت دوا، شفافیت، مدیریت زنجیرهی تأمین، نظارت
محمد جواد محمودی
خلاصه
زنجیرهی تأمین ادویه بهعنوان شبکهی از فعالیتها و منبعهای مرتبط، از تأمین مواد اولیه تا توزیع نهایی ادویه به مصرفکننده، نقش حیاتی در تضمین کیفیت و دسترسی به ادویه ایفا میکند. این تحقیق با هدف بررسی تأثیر مؤلفههای کلیدی مدیریت زنجیرهی تأمین ادویه بر کیفیت ادویهها در شفاخانهی حوزوی ولایت هرات افغانستان انجام شد. سوال اصلی تحقیق این است که چگونه مؤلفههای تدارک و شفافیت، دسترسی و توزیع، کیفیت و نظارت، تیکنالوژی و سیستمهای معلوماتی، چالشهای ساختاری و راهکارهای مدیریتی بر کیفیت نهایی ادویه تأثیر میگذارند؟ روش تحقیق از نوع کاربردی، توصیفی-همبستگی و به صورت پیمایشی است. ارقام با استفاده از پرسشنامه میان ۲۳۴ نفر از کارکنان شفاخانهی حوزوی جمعآوری شده است. اعتبار پرسشنامه با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ و مقدار 0.769 تأیید گردید. دادههای جمعآوری شده با نرمافزار SPSS و آزمون رگریشن خطی تحلیل و تفسیر شدند. تحلیل رگریشن خطی نشان داد که مؤلفههای کلیدی مدیریت زنجیره تأمین ادویه، شامل درک و شفافیت (r=0.450, R²=0.40, P<0.01)، دسترسی و توزیع ادویه (r=0.520, R²=0.47, p<0.01)، کیفیت نظارت (r=0.380, R²=0.35, P<=0.01)، تیکنالوژي و سیستم معلوماتی (r=0.330, R²=0.30, P<0.05)، و راهکارهای مدیریت زنجیره (r=0.360, R²=0.33, P<0.01) تأثیر مثبت و معناداری بر کیفیت ادویه دارند. همچنین، چالشهای ساختاری (r=0.450, R²=0.47, P<0.05) و مدیریت کلان زنجیرهی تأمین ادویه (r=0.60, R²=0.55, P<0.01) نیز نقش مؤثری در ارتقای کیفیت ادویه ایفا کردند. یافتههای تحقیق نشان داد که مدیریت مؤثر و همآهنگ مؤلفههای زنجیرهی تأمین ادویه، شامل شفافیت، دسترسی و توزیع مناسب، نظارت کیفی دقیق، بهرهگیری از تیکنالوژي نوین و اجرای راهکارهای مدیریتی، تاثیر مثبت و معناداری بر کیفیت ادویه دارد. همچنین، چالشهای ساختاری مانند ضعف زیرساختها، کمبود نیروی متخصص و مشکل مالی، تأثیر قابل توجهی بر کیفیت ادویه دارند. بیشترین سهم پیشبینی کیفیت ادویه مربوط به شفافیت و دسترسی و توزیع ادویه بود و تیکنالوژي با تأثیر نسبتا ضعیفتری عمل کرد. یافتههای این تحقیق بر اهمیت ارتقای مدیریت زنجیرهی تأمین ادویه در افغانستان تأکید و پیشنهاد میکند که با افزایش شفافیت فرآیندها، بهبود نظارتها، توسعه تیکنالوژی معلوماتی و رفع مانعهای ساختاری، کیفیت ادویه بهبود یافته و دسترسی عادلانه و به موقع به ادویههای با کیفیت تضمین میشود. این تحقیق میتواند راهنمای مناسبی برای سیاستگذاران و مدیران نظام صحی کشور باشد.
